تقویم نویسندگان

علی شریعتی

علی مزینانی مشهور به علی شریعتی در3 آذر ماه 1312 هـ . ش در روستای کاهک واقع در هفتاد کیلومتری سبزوار در خانواده‌ای اهل علم متولد شد.

علی مزینانی مشهور به علی شریعتی در3 آذر ماه 1312 هـ . ش در روستای کاهک واقع در هفتاد کیلومتری سبزوار در خانواده‌ای اهل علم متولد شد. جدش ملا قربانعلی، معروف به آخوند حکیم،  مردی فیلسوف و فقیه بود که در مدارس قدیم بخارا، مشهد و سبزوار تحصیل کرده و از شاگردان ملاهادی سبزواری بود. پدرش ،محمد‌تقی شریعتی نیز مؤسس کانون نشر حقایق اسلام بود. او تأثیر مهمی بر شخصیت و اندیشه شریعتی برجای گذاشت به طوری که بعدها همچون او ، مخاطبان خود را از سطوح میانی جامعه انتخاب کرد و در جهت بازگشت به سرچشمه‌های اصیل کسب معارف دینی آنها اهتمام ورزید. همچنین در جهت برقراری عدالت و مبارزه با ظلم و ستم کوشید و  بر آن بود تا با بهره‌گیری از یافته‌های علمی روز، تعالیم دینی را با تعلیم علمی تطبیق نموده و قرائتی نو و به روز از اسلام ارائه نماید. شریعتی تحصیلات خود را در مدارس «ابن یمین» و «فردوسی» مشهد به پایان برد. در 1329هـ . ش به دانشسرای تربیت معلم  رفت، از همین دوران فعالیت سیاسی خود را آغاز کرد و به زودی به عنوان یکی از طرفداران دکتر محمد مصدق در دانشسرا شهرت یافت.  چنان‌که خود در خاطراتش می‌نویسد به دلیل هواداری از دکتر مصدق بود که همراه دوستش، فلسفی، در 9  اسفند ماه 1331 هـ . ش  به زندان افتاد و هفده روز زندانی شد. شریعتی در 1331هـ . ش از دانشسرا فارغ‌التحصیل گردید، از مهرماه همان سال به استخدام وزارت فرهنگ درآمد و به تدریس در دبستان «کاتب‌پور» پرداخت. همزمان با تدریس، تحصیلات دوره دبیرستان را پی گرفت و در خرداد ماه 1333 هـ . ش موفق به کسب دیپلم ادبی شد. در آذر ماه 1333هـ .ش نخستین بخش از سلسله مقالات خود را با عنوان  «مکتب واسطه اسلام » در روزنامه «خراسان» - که از روزنامه‌های معتبر مشهد بود - به چاپ رساند. وی بعد از اتمام این سلسله مقالات، به نشر مقالاتی در مورد چهره‌های برجسته‌ای چون سید جمال‌الدین اسدآبادی، اقبال، فروید و ... پرداخت. همچنین مقالاتی در مورد روحیات خاص مردم ایران، تاریخ نوروز، علل انحطاط ایران، دلایل سرگردانی نسل جوان و نظام آموزشی ایران نوشت. شریعتی پس از نه ماه همکاری مستمر با روزنامه خراسان، در 3 شهریور ماه 1334 هـ . ش با آن روزنامه قطع همکاری کرد که شاید این امر به دگرگونی‌های عمیق روحی وی در این دوران، باز می‌گشت. در همان سال به دانشگاه مشهد رفت و در دانشکده ادبیات آن دانشگاه در رشته زبان و ادبیات فارسی تحصیلات خود را دنبال کرد. در 1336 هـ .ش همراه شانزده نفر به دلیل انتشار جزوه‌ای 24 صفحه‌ای موسوم به نفت دستگیر شد ولی بعد از یک ماه آزاد گردید. تجربه زندان، تأثیر عمیقی بر ذهن او گذاشت و با توجه به شرایط خاص فضای سیاسی ایران، دچار سرخوردگی از فعالیت‌های سیاسی شد.  شریعتی سرانجام در 1337 هـ.. ش فارغ‌التحصیل شد و   در آذر 1337 هـ  . ش برای ادامه تحصیل به پاریس رفت و در رشته ادبیات تحصیلات عالی خود را در مقطع دکتری ادامه داد. او با وجود فعالیت‌های پیوسته سیاسی در فضای آزاد خارج از کشور دکترای خود را در رشته ادبیات اخذ کرد. او در دوران تحصیل در فرانسه، ارتباط نزدیکی با اسلام‌شناس برجسته  لویی ماسینیون و گورویچ  برقرار کرد. شریعتی در 1343هـ .ش همراه خانواده‌اش به ایران آمد، ولی به محض ورود به ایران، به علت فعالیت‌های سیاسی خارج از کشور، مدتی بازداشت شد . پس از رهایی از زندان، مدتی کار تدریس را در مشهد پی گرفت تا اینکه در 1345هـ .ش به عنوان استادیار گروه تاریخ دانشکده ادبیات دانشگاه مشهد به استخدام وزارت علوم درآمد. آوازه او پس از یکی دو سال تدریس در دانشگاه مشهد در فضای متلاطم ایران آن روز، طنین‌انداز شد. از سال 1347هـ . ش مسئولان و دانشجویان دانشگاه‌های مختلف ایران از او جهت ایراد سخنرانی دعوت کردند. استقبال از سخنرانی‌های او سبب بیم و هراس ساواک شد . از این رو برای مدتی سخنرانی‌هایش لغو شد اما پس از مدتی با  رشد تدریجی فعالیت مؤسسه نوبنیاد ارشاد ، نخستین سخنرانی وی در 13 آبان ماه 1347 هـ . ش صورت گرفت. او در جلسات سخنرانی خود بی پرده و بی پیرایه سخن می‌گفت و حکومت پهلوی  را به نقد می‌کشید. این دوره از سخنرانی‌های شریعتی در حسینیه ارشاد، مخالف سلطنت و ضد امنیتی تلقی شد، به همین دلیل حسینیه ارشاد در 21 آبان ماه 1351 هـ .ش تعطیل شد . از این زمان  به بعد شریعتی تا مدت‌ها آواره و سر‌گردان بود و به طور مخفیانه زندگی کرد تا اینکه در 6 مهر ماه 1352 هـ . ش خود را به ساواک معرفی کرد و هیجده ماه بعد بدون هیچ حکمی در 29  اسفند ماه 1353 هـ . ش از بازداشت آزاد شد. پس از خروج از زندان، تغییراتی در  اندیشه شریعتی بروز یافت که زمینه‌ساز برداشت‌های متنوع از اندیشه او شد. شریعتی بعد از رهایی از زندان، در 26 اردیبهشت ماه 1356 هـ . ش به انگلستان رفت ولی سه هفته بعد در همان سال  بر اثر سکته قلبی درگذشت و در قبرستانی کنار آرامگاه حضرت زینب کبری، در شهر دمشق به خاک سپرده شد. از دید بسیاری، شریعتی پدر ایدئولوژیک انقلاب اسلامی ایران محسوب می‌شود. او با تلفیقی مؤثر از اسلام و دیگر اندیشه‌های مدرن توانست نسل جوان دهه 1350 هـ . ش ایران را بسیج کند و زمینه سقوط رژیم پهلوی را فراهم سازد. 
آثار متعددی از شریعتی باقی مانده است که می‌توان بر حسب موضوع و محتوای آن در سه حوزه کویریات، اجتماعیات و اسلامیات تقسیم بندی نمود. این تقسیم بندی برجسته ترین تقسیم بندی آثار شریعتی بر حسب درون مایه و محتواست که توسط شریعتی خود، بکار برده شده است. از آن جمله می‌توان به « مخاطب‌های آشنا»، «خودسازی انقلابی»، «ابوذر»، «بازگشت»، «ما و اقبال»، «تحلیلی از مناسک حج»، «شیعه»، «نیایش»، «تشیع علوی و تشیع صفوی»، «جهت‌گیری طبقاتی در اسلام»، «تاریخ تمدن» دو جلد، «هبوط در کویر»، «تاریخ و شناخت ادیان» دو جلد، «اسلام‌شناسی» سه جلد، «حسین وارث آدم»، «چه باید کرد؟»، «زن»، «مذهب، علیه مذهب»، «جهان‌بینی و ایدئولوژی»، «انسان»، «انسان بی‌خود»، «علی»، «بازشناسی هویت ایرانی- اسلامی»، «روش شناخت اسلام»، «میعاد با ابراهیم»، «اسلام‌شناسی»، «ویژگی‌های قرون جدید»، «هنر»، «گفتگوهای تنهایی» دو جلد،«آثار گونه‌گون»، «آثار جوانی»، «از کجا آغاز کنیم؟»، «فاطمه، فاطمه ‌است»، «چه باید کرد؟»، «شهادت»، «آری، اینچنین بود برادر»، «تشیع علوی و تشیع صفوی»، «امت و امامت»، «یکبار دیگر ابوذر»، «نقش انقلابی یاد و یادآوران»، «حسین وارث آدم» و ترجمه کتاب های «نمونه‌های عالی اخلاقی در اسلام است نه در بحمدون»، «بیان‌الادیان»، «در نقد ادب»، «نیایش»، «ابوذر غفاری»، «سلمان پاک»، «ادبیات چیست»، «نفرین‌شدگان زمین» اشاره کرد. 


ايران، تهران، خيابان انقلاب، خیابان برادران مظفر جنوبی، کوچه خواجه نصیر، شماره 2، طبقه همکف، واحد اهل قلم
صندوق پستی : 1455-13145
كد پستي : 1315773411

تمامی حقوق این سایت متعلق به خانه کتاب است